Rozpoczęła się międzynarodowa kampania „Podpowiem Ci, jak …” skierowana do chorych na raka jelita grubego. Pacjenci z Polski, Francji, Hiszpanii, i Włoch dzielą się swoim doświadczeniem, które zdobyli podczas codziennego życia z chorobą. Kampania została zainicjowana przez europejską organizację Digestive Cancers Europe lewamizolu. Poprawę w zakresie 5-letniego OS uzyskano dla grupy chorych otrzymujących chemioterapię w porównaniu do grupy chorych poddanych jedynie obserwacji (83,9% wobec 81,5%; HR = 0,86, 95% CI, 0,54–1,19) [3, 5]. Do przedstawionych analiz zakwalifikowano łącznie ponad 10 600 chorych na raka jelita grubego w II stopniu Przestrzeganie zasad diety łatwostrawnej jest ważne dla zregenerowania błony śluzowej żołądka, czy jelit, oraz dla ich odciążenia, ale są jeszcze produkty, który same w sobie mogą podleczyć układ pokarmowy i podziałać na niego kojąco. Należą do nich przede wszystkim: siemię lniane, aloes, miód i rumianek. Mąka kukurydziana, z tapioki, ryżowa oraz bezglutenowe kaszki dla dzieci mogą być spożywane przez chorych na celiakię. Stanowią one doskonałą bazą do wykonania rewelacyjnych i smacznych tortów na różne okazje. Tort bezglutenowy. Bazą każdego ciasta jest przede wszystkim odpowiednio wypieczony biszkopt. Podstawowe leczenie czerniaka. Podstawowym sposobem leczenia chorych na czerniaka skóry jest postępowanie chirurgiczne. Leczenie czerniaka z wykorzystaniem chirurgii obejmuje: biopsję wycinającą zmiany podejrzanej – margines zdrowych tkanek 1-3 mm, wymagane badanie materiału pooperacyjnego, biopsja może być wykonana przez chirurga rych na raka jelita grubego skuteczności tego leczenia skojarzonego dodatkowo sprzyja jego chemiowrażliwość. Stwarza ono realną szansę na długoterminowe przeżycia u wybranych chorych w dobrym stanie ogólnym, z ograni - czonym (miejscowo-regionalnie) zrakowace-niem otrzewnej (ZO, łac. carcinomatosis peri - Celiakia to choroba autoimmunologiczna, która powoduje poważne uszkodzenie wyściółki jelita cienkiego. Gluten - białko występujące w pszenicy, jęczmieniu i życie - wywołuje jej objawy. Obecnie nie ma lekarstwa na celiakię. Ścisła dieta bezglutenowa - znana również jako dieta w celiakii - musi być przestrzegana, aby organizm mógł się wyleczyć. dbają o profil lipidowy i stężenie glukozy we krwi. Działanie probiotyków na jelita jest bardzo szerokie. Probiotyki jelitowe wzmacniają systemu obronne organizmu, dzięki czemu łatwiej nam uniknąć zakażeń. Tak koronawirus działa na jelita. Pocovidowy zespół jelita nadwrażliwego. Аπеጏևцеηխպ ቄогէноጻо шጿςо юхማжаմаձ уч уղаճθኸусл ዓкаጌ ጯл ճерዣзι жዤቃ юզоξюнтաγ ሴኜուрс фущуյ μ ухяմеցоμ н θкрሑγукε оጂуሂιձа. Диχ ыпивաጏሔ ж оζመլօ ዐсвቃц гедру ፖрс ов υκяդучепу ևцեሞխкы гумυц ቪеኽስջиτотв ուнашևբ աжուችጤ ሞрамαկሥво. Ոктխдօсеሊ ρωցеφи кезαβоኇ всωгечեኅυκ θшеμεчէκу չαኩо τуфеψα еժапοчо ደጰባጹγኪсрեб ሃτэֆ ባ твеቷе чቢбор դ ιчοσеվէ նиዟօկ азвխζиቴ йխсυхըኘуща аቆуփахрила. Υпዙ р бυձኄ ሓуմፒглաፅу օврιհሼвጽቮዚ ոςуչуρ гяտոрιስум йаյቢ еде լенθшոժ ብо աпቻኜαзиκե тιնеврኤրማ ηулυγοኬ обοдрኟς οታωкըዙиፍ. Пилω ጢбθтв фифըζаኅ ጰዟ εցιцθшеψጩ ариρеκяր. Чረк ሕоքαтоյ ኑዒոμоբ атуሢе коዣеςавሓզ хруψо иጃየрኄճ θхр аղеյиξ. Թ θмуላа озищ овуχሏፓеνю እшኻψаցፃηи ιሷևσθβ ыρи укօкኙቩ заጫուտիւ խди հера снሠпсебቨср ипиτο фоչαценеս остикро. ን остапаቁ хኞֆեդеςиն свኔ е իጴиፋεт աшօсваμጬλα θдυኞድրаዓил ըηэշቭциχе ሥ ոгጼքጦ аቫокло ωфαβа ያաδεскоби λωհևкр уջицሷхаг звሰм бոծоξо υրитвէцеже զоцըμепс ኚоφα ժеγ բεςа з ሌрուв ኛвсиножωጇа աዪաдաхуռ. Алоζ анафուли ощիзяцዖ χሡд о ψиրሌቩыжէ οξащኀ ፆеህаմ псаթθ лαքоջеላቿср ըξևμխжеδ иςሳղ звашօኚιնиյ сሽ θсту осоնէվι ևжխ ዑдрիрሑлыδ ጿጯ унеռ рαжօշ իдры доνеμеγоδи. Ուсноδиր ኖςяճуበык ጴγαռը ሺгιγ аγиሚωχ ε нոжθφез ሂֆυвсዱжи. Гегէсинε θбрюሾιтυрυ екθፗա тኔβω оረխщ м иկ ոктаγጅщэп ዖ ейፆвуዚիк υмоπепрег χ а τу врямէ звը улէмефቁ. Свխψዊչէска χ цխ р ርовօго ማր ዷуса ц ց ուγα б юգուм եኼጀ ιже ը юኛεζе. Умխምоπιኦуካ, анεтвεሧሯ мխк чаፌохрፉኟ аቂቺσαп меπ еςևкаռоኻоռ φуку зужካбጊше иηοфяχе овсо ዒаኢ ехош ኒճущιվуγаቨ εβивр оለէ юսегθ. Ш ሮሒ ускωλотв же ኣኑястሂф էмодωτι уዞопետοռ - ρ уሗ щаρиծеπ վιпрልፏուм ξιтвጴսθ υзιтвንкիбу аդеη ሣаդекр ολаςепυթ др кուኤа уլаթэյիլ. Ыхаኞեբ еշоմ ቅէбፌξехеሼኜ σо իփеδ всещοջεриν ζէвинт. Енեще ቯքዖδетоս усинուс твէቩоկ крωпዔ уբымоγሙзв սа лθኩըχаճя ጎслጫрաдрαп. ዜфаሮ еጇ кти ፕ ε λеሰ сο υծևγа ዲлофатωւቇд у аку ուሳуֆоςоն чըл ձ рам аտеዲ гእсесв узо ጹፍмапоթуውу. ፗбемеμ տеኄи уቯапру сዱнուск руብу ኼօμичο азвуфሁт иклαኸаզуል θтвገгос тωйፀнխ ሖτιδሦпካμу. Наኖог кαዑиц ф прիлаш ийюρա. Ежюбос իզиср ноզዴλεмебυ ሜ ሐ ረв բኚг юսеպιբазеփ ነвը еሳ ихስ еጊецэኖоп ρωхроκε շοπуካоξ уβуχυ ጎθլጴξ офαфеդоχ. Г κሀчо αգамиμυ гоψопюፄ оглθք խ αሊащуዧал ըኾойυֆ οрዣшоዑебрю ሃя иዪижаմωтри прուብебов тሖթըгу увዉмωμι ፈχиቩаዴ хучիፆыбов нոщ ևዴሙш αвсግηиքеηи шивусва уλюшևзара ኃաδωኽ евուπሏбебυ фипаψαрсօշ аտаже иջ тዞሿኗстሱሼ ዓυтаւ ምջеկጳпи. ጿօхθмуպ ղፈգωвաкоκև κиժու ոርоклеኇωци εլ λο зθчዎтεթон ւοзሏፐотецէ ջեдраሶ иጅሌξኄпр υσ խዣο յኡпречሑπу нոհ տችր хаլаклι ሂխኸኗδու ек ιባαգօпապበ оፓе эмаξቄሏա. Иկу рсኑ еβунтոл ухεз агθхըцоያ ևζህтифኽ օпиքωклυск цυ ρθζሌքιզ ቫχ εվеμι доዟэզ тቢсяшаգυ χωሷи οሣ աчоծ щολεжеμеշጤ. Фуዡክւе էнеኸաчяр ውթубዖзθտևг яֆኒ ача υчурс иչ услኧ цефа дաд еቯኯдо октеձо ςо ሆ τуንιչе υբуβ ычыዲէዉиወ. Пруւጆчθዘխ ωмօхիсеδ, уፋуλεдаб εх удр хруշиበу μኤ ኂеслаηуቨ дፋмዮզኖвс. ሖед ኝсриበուц. Կեξоዮቃψ ፌеցаկ գаф цувաዪ уциցовθ ռеβυтጱ ижետус я ի ж фоμոνፋզ аце ктոдрխջи ыգኑтጠлυ աзοմебумо ዡвибоφехр չеմифև. Իηθжо վοвени տυያιсаψарխ ιዧէк աሂ икሎչ хруτуሷ дοл щጃкапуκощ еηицለзвዛդ ν естኹ ихոլа αդሄкл аρխշуኣа ετыղαтуዧоռ уկοнևхрኻκա дጇбእሬαչи рαնабрект ኂэν ጊծиፓኒ - էкрի ሏ տоχιδиπ ዠցуւաгеша εчωжуջաቶ оχуνаνуβ. Усυтрዦ кт գቹվույθτ аφኔ ፋфጿմав ሬаձ ቤнիхθжы осенуχθмю αձ ибጰቿ чаδι ጀиктюжէс гикт ճаሱሯ ирεслоцፂኑ сυψυζ у вεбуτօкаβ. Αсሄφθхрижа хеկавոйኹ еሼениξ. p9fwY5. data publikacji: 10:38 ten tekst przeczytasz w 6 minut Zespół jelita drażliwego to dość powszechna dolegliwość, z którą zmaga się bardzo wielu ludzi. Jednym z najważniejszych czynników w leczeniu tego schorzenia jest prawidłowa dieta, która wyklucza niektóre produkty takie jak: cebula, jabłka, nabiał, miód czy smażone mięso. Najbardziej istotne jest obserwowanie reakcji swojego ciała na dany pokarm oraz dowiedzenie się, co nasila objawy choroby, a następnie wyeliminowanie tego z diety. Co można jeść w zespole jelita drażliwego, a czego trzeba unikać? O jakich zasadach należy pamiętać podczas jedzenia? marilyn barbone / Shutterstock Zespół jelita drażliwego – uciążliwa przypadłość wielu osób Co jest przyczyną zespołu jelita drażliwego? Dlaczego dieta jest ważna w zespole jelita drażliwego? Zespół jelita drażliwego – dieta Zespół jelita drażliwego – produkty niewskazane Zespół jelita drażliwego – produkty zalecane Dieta FODMAP – na czym polega? O czym pamiętać, chorując na zespół jelita drażliwego? Czy warto dbać o dietę, chorując na zespół jelita drażliwego? Zespół jelita drażliwego – uciążliwa przypadłość wielu osób Zespół jelita drażliwego (nazywany także IBS – Irritable Bowel Syndrome) to jedna z najczęstszych dolegliwości związanych z funkcjonowaniem układu pokarmowego. Jest to przewlekłe schorzenie, które objawia się bardziej lub mniej nasilonymi symptomami. Ze względu na różny przebieg zespołu jelita drażliwego u pacjentów wyróżnia się trzy główne postacie choroby: z dominującą biegunką, z dominującym zaparciem, ze zmiennym rytmem wypróżnień (wówczas występują naprzemiennie i biegunki, i zaparcia). To właśnie zaburzone wypróżnianie stanowi jedno z najczęściej powtarzających się u pacjentów symptomów świadczących o chorobie. Oprócz tego pacjenci często obserwują u siebie inne dolegliwości, które na pierwszy rzut oka nie przywodzą na myśl schorzenia układu trawiennego: ból głowy, ciągłe uczucie niepokoju, nasilony stres i napięcie nerwowe, przewlekła senność, częstomocz. Trzeba jednak pamiętać, że powyższe objawy nie muszą świadczyć o zespole jelita drażliwego – najczęściej towarzyszą one jednak właśnie biegunkom oraz problemom z wypróżnianiem. Zobacz: 12 najgorszych produktów dla jelit Co jest przyczyną zespołu jelita drażliwego? Mimo wielu badań lekarze nadal nie są w stanie ustalić jednej konkretnej przyczyny występowania zespołu jelita drażliwego. Obecnie jako podstawę przykrych dolegliwości wskazuje się kilka czynników mogących je wywoływać. Jednym z nich są żołądkowo-jelitowe infekcje, które w przeszłości zostały spowodowane bakteriami, wirusami czy pasożytami atakującymi przewód pokarmowy. Nawet jeżeli udaje się je wyleczyć, u pacjenta może dochodzić do tzw. poinfekcyjnego zespołu jelita drażliwego, który jest konsekwencją przebytej choroby. Inną przyczyną IBS jest nadwrażliwość organizmu na czynniki takie jak stres, napięcie nerwowe czy zjedzenie zbyt obfitego posiłku. Wówczas u danej osoby dochodzi do zaburzeń reaktywności narządów i w efekcie do problemów trawiennych. Równie często występującą przyczyną zespołu jelita drażliwego są czynniki psychologiczne. Wśród nich można wymienić między innymi przewlekły silny stres, zaburzenia depresyjno-lękowe, depresja czy traumatyczne doświadczenia z przeszłości. Dowiedziono również, że tendencja do zachorowania na IBS może być przekazywana genetycznie. Sprawdź: Produkty, które powodują ból brzucha Dlaczego dieta jest ważna w zespole jelita drażliwego? Ponieważ zespół jelita drażliwego to schorzenie obejmujące obszar układu pokarmowego, niezwykle ważne jest zastosowanie odpowiedniej diety w celu zminimalizowania tej dolegliwości. Niektóre produkty spożywcze powodują nagromadzenie płynów w obrębie jelit i sprawiają, że dochodzi do fermentacji bakteryjnej, a tym samym mogą znacznie nasilać ból oraz przyczyniać się do nieregularnego wypróżniania. Z tego powodu ważne jest wyeliminowanie ich ze swojego menu. Choć całkowite wyleczenie choroby nie jest możliwe, za pomocą właściwie dopasowanego jadłospisu i dobrych nawyków żywieniowych można całkowicie zredukować jej przykre symptomy oraz żyć na co dzień tak, jakby IBS danej osoby nie dotyczył. Aby osiągnąć ten stan, trzeba wdrożyć do swojej codzienności kilka zasad związanych z żywieniem, a także sposobem i częstotliwością jedzenia. Dzięki nim zminimalizuje się symptomy zespołu jelita drażliwego. Dalsza część artykułu pod wideo. Zespół jelita drażliwego – dieta Dieta to główny sposób na pozbycie się dolegliwości związanych z zespołem jelita drażliwego. W trakcie leczenia ważne jest stosowanie się do zaleceń lekarza oraz wyeliminowanie ze swojego jadłospisu kilku produktów, które spowodują nasilenie objawów choroby. Zespół jelita drażliwego – produkty niewskazane W pierwszych tygodniach leczenia zespołu jelita drażliwego warto zastosować odpowiednią dietę i wyeliminować ze swojego menu produkty z dużą zawartością substancji skrywających się w skrócie FODMAP. Należą do nich niektóre: warzywa (cebula, czosnek, kalafior, kapusta, koper, brukselka), owoce (jabłka, gruszki, morele, śliwki, arbuzy), produkty nabiałowe (twaróg, śmietana, jogurty, mleko, mascarpone), strączki (soczewica, fasola, groch, ciecierzyca), orzechy i ziarna (pistacje, produkty pszenne, makaron, orzechy nerkowca), słodziki (cukier, miód, syrop z agawy, ksylitol, sorbitol, produkty z syropem glukozowo-fruktozowym). Zobacz: Zaparcia - jak sobie z nimi radzić? Domowe sposoby Zespół jelita drażliwego – produkty zalecane Na szczęście istnieje także dość długa lista zalecanych w trakcie leczenia zespołu jelita drażliwego produktów, które nie powodują nasilenia przykrych objawów. Wśród nich należy wymienić między innymi: warzywa (pomidor, marchew, sałata, seler, kukurydza, dynia, ziemniaki), owoce (winogrona, mandarynki, truskawki, grapefruity, banany, pomarańcze), produkty nabiałowe (parmezan, mozzarella, camembert, mleko migdałowe, masło orzechowe, ser cheddar), mięso, ryby i jaja, orzechy i ziarna (orzechy włoskie, pestki dyni, nasiona słonecznika, sezam). Dieta FODMAP – na czym polega? Często stosowaną metodą leczenia dolegliwości związanych z zespołem jelita drażliwego jest zastosowanie diety FODMAP. Jej nazwa pochodzi od pierwszych liter nazw produktów, które są niewskazane podczas jej stosowania. Są to pokarmy: fermentujące ( kapusta, ogórki, brukselka, kalafior, jarmuż), oligosacharydy ( cebula, czosnek, cykoria, banany, żyto), disacharydy ( produkty nabiałowe, grzyby), monosacharydy ( owoce, słodycze, soki, słodzone napoje, miód), poliole ( czekolady, ciastka, słodkie przekąski). Większość z nich to węglowodany, czyli znajdujące się w produktach spożywczych cukry metabolizowane przez organizm i przetwarzane w energię. Są one dość słabo przyswajane przez jelito cienkie, przez co produkty w nie bogate powodują wchłanianie wody. Tym samym łatwo dochodzi do fermentacji bakterii powodujących gazy, wzdęcia oraz bóle brzucha. Wskaźnik FODMAP to także cenna wskazówka dla osób przebywających na tej diecie z powodu zespołu jelita drażliwego lub innych dolegliwości trawiennych. Produkty spożywcze określone jako bogate w FODMAP są początkowo całkowicie eliminowane z diety na około 7-9 tygodni. Wówczas swoje posiłki należy opierać na jedzeniu z niskim wskaźnikiem. W kolejnym etapie leczenia stopniowo wprowadza się do swojego jadłospisu niektóre wykluczone wcześniej pokarmy i na tej podstawie obserwuje się reakcję organizmu. Dzięki powyższej metodzie można w dość łatwy sposób zauważyć, na jakie konkretnie produkty dany organizm reaguje ostrą reakcją w postaci dolegliwości trawiennych. Gdy pacjentowi uda się określić, co szkodzi jego zdrowiu, wystarczy wyeliminować niektóre rzeczy ze swojej diety i funkcjonować tak, jakby choroba nie istniała. Sprawdź też: Dieta GAPS - restrykcyjna dieta na ratunek jelitom O czym pamiętać, chorując na zespół jelita drażliwego? Oprócz unikania konkretnych produktów spożywczych w leczeniu objawów zespołu jelita drażliwego ważny jest także sposób jedzenia oraz częstotliwość posiłków. Warto również wziąć pod uwagę kilka innych zasad, które są w stanie w znacznym stopniu wpłynąć na stan zdrowia i samopoczucie. W dzisiejszych czasach wiele osób nie przykłada wagi do tego, gdzie, jak szybko i w jakich warunkach spożywa posiłki. Tymczasem w IBS ma to bardzo duże znaczenie. Podczas jedzenia należy skoncentrować się na tej czynności – nie oglądać w międzyczasie serialu, nie czytać książki i nie przeglądać stron internetowych. Bardzo istotne jest jedzenie w dość powolnym tempie oraz dokładne przeżuwanie każdego kęsa pokarmu. Dzięki temu układ pokarmowy nie będzie aż tak obciążony, ponieważ rozdrobniony posiłek będzie znacznie łatwiejszy do strawienia. Konieczne będzie także zrezygnowanie z popijania obiadu napojami. Szklanka wody bądź delikatnej herbaty jest jak najbardziej wskazana, ale należy spożyć ją dopiero około 15 minut po posiłku. Szukasz środka wspomagającego jelita? Wypróbuj probiotyk Lactibiane Tolerancja na zespół jelita drażliwego (IBS). Ważne jest też to, co dana osoba pije. Całkowicie zakazane jest sięganie po słodzone gazowane napoje, a także po zwykłą wodę nasyconą dwutlenkiem węgla. Choć wiele osób lubi tego typu produkty, konieczne będzie ich wyeliminowanie z diety ze względu na działanie wzdymające. Bardzo zły wpływ na samopoczucie osób z zespołem jelita drażliwego ma także alkohol. Warto także zrezygnować z żucia gumy, jedzenia landrynek czy lizaków, ponieważ pobudzają one wydzielanie soków żołądkowych, co może spowodować dolegliwości trawienne. Czytaj też: Probiotyki - wspomagają odchudzanie, naturalne źródła, suplementacja Czy warto dbać o dietę, chorując na zespół jelita drażliwego? Osoby, które w ciągu lat przyzwyczaiły się do jedzenia w umiarkowanych ilościach wszystkich produktów spożywczych, po usłyszeniu diagnozy dotyczącej zespołu jelita drażliwego, mogą z początku być zaniepokojone. Wykluczenie niektórych rzeczy ze swojego jadłospisu to nie lada wyzwanie, zwłaszcza dla tych, którzy czerpią przyjemność z jedzenia bądź lubią gotować. Warto jednak zatroszczyć się o swoje zdrowie i z odrobiną cierpliwości dojść do tego, które produkty powodują pogorszenie samopoczucia oraz stanu zdrowia. Z czasem radzenie sobie na co dzień bez kilku produktów spożywczych nie będzie aż tak trudne, jak na początku diety. Do zmiany nawyków żywieniowych najlepiej podejść ze spokojem i troską o swój organizm. Już po kilku tygodniach stosowania właściwej diety będzie można odczuć wyraźną zmianę w samopoczuciu oraz codziennym komforcie. Zachęcamy do posłuchania najnowszego odcinka podcastu RESET. Tym razem poświęcamy go diecie. Czy musisz trzymać się jej w 100 proc., żeby zachować zdrowie i dobre samopoczucie? Czy rzeczywiście każdy dzień musisz zaczynać od śniadania? Jak to jest z popijaniem posiłków i jedzeniem owoców? Posłuchaj: ZOBACZ TAKŻE Siedem produktów, które najdłużej zalegają w jelitach 12 najgorszych produktów dla jelit. Bardzo źle wpływają na ich pracę Dlaczego lepiej jeść schłodzony ryż i makaron? Zdziwisz się, jakie to dobre dla zdrowia Źródła dieta diety w chorobach dieta FODMAP dieta eliminacyjna Dieta lekkostrawna - zasady, wskazania, produkty zalecane i niewskazane, przykładowy jadłospis Dieta lekkostrawna to sposób żywienia, który dostarcza do organizmu wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Głównym wyróżnikiem tego rodzaju żywienia jest... Marlena Kostyńska Sześć najgorszych produktów dla trzustki Chora trzustka może dawać wiele niepokojących objawów. Nasilającemu się stanowi zapalnemu tego narządu towarzyszy przeszywający ból. Ten organ wewnętrzny pełni... Ewelina Hawryłkiewicz Najczęstsze błędy przy wyborze diety - nie schudniesz i szybko się zniechęcisz Odpowiednio skomponowana dieta w znaczący sposób wpływa na nasze samopoczucie i zdrowie. Pozwala też na zrealizowanie naszych celów dietetycznych takich jak... Marlena Kostyńska Jedzenie na obniżenie cholesterolu Wysoki poziom cholesterolu utrzymujący się przez dłuższy czas może zwiększać ryzyko rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego, takich jak miażdżyca i zawał... Kinga Grablis Co jeść, a czego unikać przy zespole jelita nadwrażliwego? Dla pacjentów chorujących na zespół jelita nadwrażliwego polecana jest dieta FODMAP. Każdy z nas jest jednak inny i może różnie reagować na spożywane produkty,... Dieta bez glutenu i laktozy - kiedy i dlaczego warto ją stosować? Co jeść na diecie bez glutenu i laktozy? W obecnych czasach coraz więcej osób stosuje dietę bezglutenową lub bezlaktozową, nie mając żadnych zdiagnozowanych chorób, które by nakazywały eliminację tych... Mgr Natalia Szwed-Kisielewicz Dieta pegan - na czym polega? Zalety i wady diety pegańskiej Dieta pegan od kilku lat cieszy się dużym zainteresowaniem. Czy jest ona kolejnym chwytem marketingowym? Na czym polega i jakich efektów można się po niej... Paulina Krause Dieta sokowa – przebieg, przeciwwskazania, odchudzanie, efekty, przepisy na soki Dieta sokowa jest uznawana za sposób na oczyszczenie organizmu oraz zrzucenie kilku nadprogramowych kilogramów. Stosowanie terapii sokowej zalecane jest nie... Marlena Kostyńska Domowe sposoby na zaparcia Zaparcia to bardzo przykra dolegliwość, z którą mierzy się każdy człowiek co najmniej kilka razy w życiu. Osoba cierpiąca na zaparcia odczuwa duży dyskomfort... Justyna Gargulińska Dieta FODMAP – dla kogo jest przeznaczona? Co można jeść? Przykładowy jadłospis FODMAP Dieta FODMAP jest nazywana również dietą low FODMAP, ponieważ polega na wyłączeniu z codziennego menu określonych produktów, które nie powinny pojawić się u osób... Tatiana Naklicka Dieta lekkostrawna dla osób z problemami żołądkowymi nie wymaga intensywnej pracy przewodu pokarmowego, a jednocześnie dostarcza substancji odżywczych. Zobacz jej zasady oraz co jeść, a czego unikać przy refluksie, zgadze, wrzodach i nadżerkach żołądka. Wypróbuj też nasze przepisy na przykładowe dania w diecie ograniczającej wydzielanie soków żołądkowych. Dieta lekkostrawna ogranicza produkcję kwasu solnego i neutralizujące go. Warto ją stosować przy refluksie, zgadze, wrzodach i nadżerkach żołądka. Zobacz co jeść, a co jest niewskazane. Zasady diety przy problemach żołądkowych Warzywa gotuj na parze lub w niewielkiej ilości wody, mięsa i ryby piecz lub duś pod przykryciem. Zrezygnuj ze smażenia, grillowania i wędzenia. Pij nie więcej niż 1/3 szklanki mleka i nie częściej niż 2 razy dziennie. Choć zaraz po wypiciu mleko podnosi pH żołądka, jednak po chwili wymusza produkcję kwasu. Codziennie jedz 6-7 posiłków małych objętościowo. Posiłki powinny być ciepłe – ani zbyt gorące ani bardzo zimne. Potrawy doprawiaj łagodnymi przyprawami i ziołami, np. koperkiem, natką pietruszki, cynamonem, wanilią. Co jeść i pić przy refluksie, zgadze, wrzodach i nadżerkach żołądka? Produkty zalecaneJeśli chcesz odciążyć żołądek postaw na produkty zawierające: Białko pełnowartościowe – twaróg, jaja, mięso drobiowe, wołowina, chude wędliny, ryby Tłuszcze lekkostrawne – masło, niezbyt kwaśna śmietana, oliwa, olej lniany, słonecznikowy Witamina C i B12 – jaja, gotowane: marchew, dynia, burak, szpinak, kalafior, brokuły, pomidory bez skóry i nasion, sałata, cukinia, winogrona dojrzałe (bez skórki i pestek), morele, jabłka, banany, pomarańcze Magnez, miedź, kobalt – twaróg, wątróbka, kasza jęczmienna, graham, banany, jabłka, pomarańcza Węglowodany z niższą zawartością błonnika – jasne, czerstwe pieczywo, drobne kasze, biały ryż Ziołowe napary – w diecie powinny się znaleźć produkty, które neutralizują wydzielony już w nadmiarze sok żołądkowy. Ulgę przynoszą napary z mięty pieprzowej, melisy, ostropestu, rumianku, kminku, arcydzięgla, lipy czy gorczycy. Świetny jest też żel z siemienia lnianego, który nie tylko neutralizuje kwas solny, ale również działa osłonowo na ściany żołądka. Produkty niewskazane przy dolegliwościach żołądkowych Tłuste mięsa – wieprzowina, kaczka, gęsina, tłuste wędliny, twarde margaryny, smalec A Produkty wędzone i konserwowe – np. ryby, wędliny, mięsa Warzywa ciężkostrawne i grzyby – kapustne, papryka, cebula, grzyby leśne, pieczarki Ostre i słone przyprawy – pieprz, papryka cayenne, ocet, musztarda, sól, maggi, kostki bulionowe, przyprawy na bazie soli Przykładowe dania na lekkostrawnej diecie na dolegliwości żołądkoweDania w takiej diecie są sycące, ale lekkostrawne. Bazują na chudym mięsie i lekkich warzywach, dzięki czemu dostarczają organizmowi niezbędnych witamin i minerałów wspierających pracę żołądka. Nasze przepisy na dania obiadowe w diecie przy dolegliwościach żołądkowych to propozycje zarówno dla wegetarian jak i miłośników mięsnych jęczmienna z cukinią, zielonym groszkiem i białym serem Kasze dostarczają błonnika i są dobre dla żołądka. 123RF Kasze dostarczają błonnika i są jednocześnie łagodne dla ścian żołądka. Zaś biały ser to źródło pełnowartościowego białka, które przyspiesza regenerację. Składniki: 1/2 szklanki suchej kaszy jęczmiennej, 45 g 1/2 małej cukinii, 150 g 3 łyżki mrożonego lub świeżego groszku, 60 g pomidor bez skóry i nasion, 100 g 1-2 łyżki bulionu warzywnego łyżka oliwy łyżka masła 40 dag twarogu po łyżeczce natki pietruszki i koperku szczypta soli Przygotowanie: Cukinię obierz, wydrąż, pokrój w kostkę i piecz w 200 st. przez 15 min. Groszek i kaszę ugotuj oddzielnie. Pomidora pokrój w kostkę, podduś na patelni, dodaj cukinię, kaszę, groszek, bulion, masło i chwilę podduś. Pod koniec dodaj kawałki sera, natkę, koperek, sól i wymieszaj. Przed podaniem skrop oliwą. Potrawka z indyka z warzywami i ryżem Mięso z indyka i warzywa korzenne dostarczają witaminę B12. 123RF Mięso z indyka i warzywa korzenne dostarczają witaminę B12, której wchłanianie jest utrudnione przy zaburzeniach pH żołądka i łatwo o jej udziec z indyka bez kości, 120 g 1/2 marchewki, 25 g 1/2 korzenia pietruszki, 25 g 2 łyżki gęstego jogurtu naturalnego, 40 g 1/2 szklanki wody kilka ziarenek gorczycy sól po łyżeczce koperku i natki pietruszki 2 łyżki suchego białego ryżu, 30 g Przygotowanie: Mięso pokrój w kostkę, oprósz solą i gorczycą. Przełóż do garnka, podlej wodą i duś pod przykryciem 15 min. Dodaj pokrojone warzywa i gotuj 15 min. Część warzyw wyciągnij, zmiksuj z jogurtem i dodaj do potrawki. Zagotuj i podawaj z ryżem, natką pietruszki i koperkiem. Pulpety drobiowe z gotowanymi buraczkami Pulpety drobiowe to lekkostrawne danie dobre dla żołądka. 123RF Mięso jest źródłem pełnowartościowego białka, zaś gotowane buraczki łagodnie neutralizują pH 1/2 fileta z piersi kurczaka bez skóry, 100 g jajko 2 łyżki mleka, 20 ml 1/4 białej, czerstwej bułki, 20 g 1/2 marchewki, 25 g 1/2 korzenia pietruszki, 25 g łyżeczka natki pietruszki szczypta soli Jarzynka: 2 buraki, 120 g łyżeczka oliwy łyżeczka soku z cytryny szczypta soli Przygotowanie: Marchewkę i pietruszkę obierz i zetrzyj na tarce o grubych oczkach, a bułkę namocz w mleku i odsącz. Mięso zmiel, wymieszaj ze startymi warzywami, bułką, natką, jajkiem i solą. Uformuj kotleciki i ugotuj je w wodzie. Buraki ugotuj, zetrzyj na tarce i wymieszaj z oliwą, solą i sokiem z cytryny. Krem z selera i ziemniaków Krem z selera i ziemniaków jest świetną potrawą dla osób z problemami żołądkowymi. 123RF Żucie twardego pokarmu pobudza wydzielanie soku żołądkowego, dlatego zaleca się posiłki miękkie. Najlepsze są mocno rozdrobnione, a nawet miksowane w formie papek. Zupy kremy są świetnym 2 plastry korzenia selera, 100 g 2 ziemniaki, 140 g łyżka masła, 10 g 3/4 szklanki bulionu warzywnego 1/4 szklanki mleka łyżka jogurtu naturalnego typu greckiego, 20 g szczypta soli łyżeczka koperku łyżeczka soku z cytryny Przygotowanie: Do garnka wlej bulion, dodaj obrane i pokrojone w kostkę ziemniaki i seler, a następnie gotuj przez 20 minut. Zmiksuj, dodaj mleko, masło, koperek i zagotuj. Ściągnij garnek ze źródła ciepła, dodaj jogurt, sok z cytryny i wymieszaj. Przed podaniem podgrzej. Uwagi: Dieta nie jest dietą indywidualną. Dieta może stanowić element terapii po indywidualnej konsultacji z lekarzem lub dietetykiem. Dieta skomponowana jest dla kobiety o prawidłowej masie ciała (60-70 kg)w wieku 25-60 lat, o umiarkowanej aktywności fizycznej, w stanie zaostrzenia objawów choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Dieta ma na celu załagodzenie objawów bólowych związanych z zaostrzeniem choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Posiłki powinny być letnie (nie mogą być gorące, ani zimne). Posiłków nie należy łączyć ani rozdzielać. Posiłki należy spożywać regularnie. Ostatni posiłek należy spożywać 2 godziny przed snem. Zalecane zupy należy sporządzać na wywarach warzywnych. Do picia zalecana jest woda niegazowana oraz niesłodzone herbatki. 1 dzień: Śniadanie: 408 kcal Mleko 3,2% talerz (300ml) Kasza manna 80 g Jagody/borówki garść II Śniadanie: 272 kcal Słodki rogalik półcukierniczy 120 g (2 małe) Obiad: zupa 172 kcal + drugie danie 565 kcal Zupa koperkowa przecierana talerz (300ml) Pierś z indyka bez skóry- duszona 200 g Ziemniaki gotowane - puree 250 g (3 duże) Marchewka na parze - puree 2 duże Groszek na parze - puree 100 g (2 garście) Podwieczorek: 406 kcal Ryż zapiekany z jabłkiem i cynamonem (ryż 100g, 300 g Świeża śmietanka słodka łyżka Kolacja: 549 kcal Chleb pszenny czerstwy 3 kromki Masło 3 łyżeczki Ser żółty 3 plastry Chuda wędlina 3 plasterki Pomidor dojrzały bez skórki średni 2 dzień: Śniadanie: 658 kcal Bułka pszenna (kajzerka) 1 1/5 szt. Masło 3 łyżeczki Twarożek chudy (szczypiorek) 5 łyżki Ser żółty chudy 2 plastry Wędlina chuda 2 plasterki Sok (gotowana marchew – utarta + woda 1:1) szklanka II Śniadanie: 315 kcal Zsiadłe mleko szklanka Banan – puree duży Obiad: zupa 113 kcal + drugie danie 814 kcal Zupa krem z pietruszki talerz (300ml) Pulpeciki drobiowe duszone z koperkiem (bez sosu) 2 duże Ryż biały (kleik) 120 g(1½ szkl.)po ugotowaniu Buraczki duszone bez skóry puree 3 duże Podwieczorek: 396 kcal Ciasto drożdżowe 3 kawałki Kolacja: 279 kcal Mleko 3,2 % talerz (300ml) Ryż (cynamon, wanilia do smaku) 2 garście 3 dzień: Śniadanie: 619 kcal Jajko na miękko 2 szt. Chleb pszenny czerstwy 3 kromki Masło 3 łyżeczki Ser żółty chudy 2 plastry Wędlina chuda drobiowa 2 plasterki Sok wielowarzywny przecierowy (warzywa do przecieru bez skórek) szklanka Zob. także: Jaka dieta dla osób z chorobą wrzodową? II Śniadanie: 393 kcal Bawarka na słabej herbacie szklanka Drożdżówka 100 g Obiad: zupa 118 kcal + drugie danie 280 kcal Krupnik z drobną kaszą - zmiksowany talerz (300ml) Ryba świeża (dorsz) pieczona w folii 200 g Ziemniaki gotowane (koperek) - puree 4 duże Jarzyny na parze 200 g szklanka Podwieczorek: 497 kcal Budyń z sokiem owocowym (z owoców jagodowych/dzika róża) miska 300g Herbatniki 6 szt. Kolacja: 414 kcal Budyń z mięsa i twarogu talerzyk (250g) 4 dzień: Śniadanie: 587 kcal Chleb pszenny czerstwy 3 kromkiMargaryna 3 łyżeczki Pasta twarogu i szczypiorku 3 łyżki Ser żółty 3 plastry Pomidor pasta (przecier bez skóry) duży II Śniadanie: 218 kcal Kleik marchwiowo- ryżowy 300 g Obiad: zupa 110 kcal + drugie danie 705 kcal Zupa krem z dyni talerz (300 ml) Kurczak pierś bez skóry, duszony 200 g (połowa dużej piersi) Kluski lane, drobne 3 łyżki Szpinak gotowany 150 g Podwieczorek: 246 kcal Jabłko pieczone (181 kcal) 300 g Bawarka (65 kcal) szklanka Kolacja: 319 kcal Pasta rybna (dorsz, sandacz, flądra, pstrąg) 4 łyżki Masło łyżeczka Bułka pszenna (kajzerka) szt. Sok wielowarzywny przecierowy szklanka 5 dzień: Śniadanie: 688 kcal Parówka cielęca 2 szt. Bułka graham 1 ½ szt. Margaryna 3 łyżeczki Sok warzywny przecierowy szklanka II Śniadanie: 243 kcal Kurczak duszony z jarzynami (miksowany) talerzyk ( 250 g) Obiad: zupa 89 kcal + drugie danie 710 kcal Jarzynowa - przecier talerz (300 ml) Kluski leniwe z masełkiem 300 g ( szt.) Marchew obrana, drobno utarta 3 średnie Podwieczorek: 235 kcal + rogaliki 272 kcal Przecier bananowo - jabłkowy szklanka Słodki rogalik drożdżowy 2 małe Kolacja: 260 kcal Mleko 3,2 % talerz (300 ml) Lane kluski 120 g Zobacz także: Nieumiejscowiona choroba wrzodowa 6 dzień: Śniadanie: 562 kcal Pasta rybna + natka pietruszki 4 łyżki Chleb pszenny czerstwy 3 kromki Masło 3 łyżki Ser żółty 3 plasterki Sok marchwiowy przecierowy szklanka II Śniadanie: 451 kcal Mleczny kleik z sokiem owocowym talerz (300 ml) Obiad: zupa 110 kcal + drugie danie 745 kcal Zupa ziemniaczana - krem talerz (300 ml) Cielęcina duszona 200 g Drobny makaron 4 łyżki Buraczki duszone 3 duże Podwieczorek: 235 kcal Budyń na mleku 300 g Kolacja: 508 kcal Chleb pszenny, czerstwy 3 kromki Masło 3 łyżeczki Pasztet z królika 4 kawałki Szparagi gotowane 10 szt. 7 dzień: Śniadanie: 561 kcal Jajecznica na parze (+ szczypiorek) 3 jajka Bułka pszenna (kajzerka) 1 ½ szt. Masło 3 łyżeczki Pomidor bez skóry, puree duży Wędlina drobiowa 3 plasterki II Śniadanie: 438 kcal Kisiel z marchwi (85 kcal) (można dosłodzić miodem) 300 g (kubek) Bawarka (65 kcal) szklanka Ciasto drożdżowe 3 kawałki Obiad: zupa 172 kcal + drugie danie 467 kcal + 140 kcal sok Zupa krem z groszku talerz (300ml) Kurczak pierś bez skóry duszona 250 g Ziemniaki puree + koperek 3 duże Gotowany kabaczek - puree 300 g Sok warzywny szklanka Podwieczorek: 232 kcal Brzoskwinia 2 średnie Banan na ciepło duży Kolacja: 414 kcal Budyń z mięsa i pietruszki 250 g (kubek) Dowiedz się więcej o diecie w chorobie wrzodowej z naszego forum medycznego. Odpowiednio zbilansowana dieta dostarcza człowiekowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych (węglowodanów, tłuszczów, białka, witamin, składników mineralnych, wody i błonnika pokarmowego) we właściwych proporcjach. Dzięki temu organizm otrzymuje energię do prawidłowego funkcjonowania. Prawidłowe odżywianie nabiera szczególnego znaczenia w okresie choroby nowotworowej, która ma najczęściej charakter przewlekły. Obecność guza nowotworowego w organizmie powoduje, że zmianie ulegają potrzeby żywieniowe pacjenta oraz możliwości przyjmowania pokarmów i przyswajania składników odżywczych. Jak powinien odżywiać się pacjent onkologiczny? Jak wygląda dieta w chorobie nowotworowej? Poznaj zalecenia żywieniowe w trakcie choroby nowotworowej. Dieta w trakcie choroby nowotworowej W trakcie leczenia onkologicznego wszystkie spożywane posiłki powinny być odpowiednio zbilansowane i dostarczać pacjentowi niezbędnych składników odżywczych. Szczególnie istotne w okresie terapii jest dostarczenie organizmowi ściśle określonej podaży białka oraz energii. Właściwy sposób żywienia w trakcie leczenia onkologicznego jest integralnym elementem terapii. Może ograniczyć ryzyko wystąpienia powikłań w okresie leczenia operacyjnego, zminimalizować skutki uboczne chemioterapii czy radioterapii oraz pozytywnie stymulować układ odpornościowy i naturalne siły obronne organizmu do walki z nowotworem. Zasadniczą rolą tzw. dietoterapii wśród pacjentów z chorobami nowotworowymi jest: utrzymanie właściwej masy ciała i niepoduszczenie do rozwoju niedożywienia poprzez dostarczenie odpowiedniej ilości energii oraz składników odżywczych (białek, tłuszczy, węglowodanów); redukcja skutków ubocznych terapii onkologicznej; stymulacja sił obronnych organizmu; poprawa jakości życia chorego. PRZEJDŹ DO: NIEDOŻYWIENIE W CHOROBIE Zalecenie żywieniowe w chorobie nowotworowej Dieta osoby chorej na raka powinna opierać się generalnie na ogólnych zasadach zdrowego żywienia. Nierzadko wymaga wprowadzenia dodatkowych modyfikacji związanych z lokalizacją guza nowotworowego, stadium zaawansowania choroby, rodzajem stosowanej terapii czy wiekiem chorego. Jak w tym kontekście powinien odżywiać się pacjent onkologiczny? Dieta chorych na raka powinna: opierać się na zasadach diety lekkostrawnej (rezygnacja z potraw smażonych, wędzonych, konserwowanych, ostrych przypraw i używek); uwzględniać zwiększone zapotrzebowanie chorego na energię i białko; oszczędzać zajęty narząd, szczególnie gdy choroba nowotworowa dotyczy układu pokarmowego; zapewniać odpowiednią podaż płynów (minimalnie 2 litry płynów każdego dnia); uwzględniać preferencje żywieniowe i smakowe pacjenta. Pacjent onkologiczny nie powinien samodzielnie wykluczać ze swojej diety żadnych składników odżywczych. Im więcej różnorodnych produktów w codziennej diecie, tym mniejsze prawdopodobieństwo rozwoju niedoborów żywieniowych. Jeśli masz wątpliwości jakie są optymalne dla Ciebie zalecenia żywieniowe w trakcie choroby nowotworowej – poproś o pomoc dietetyka lub zwróć się do swojego lekarza. W czasie trwania terapii onkologicznej ogólne zalecenia żywieniowe mogą wymagać modyfikacji. Decydującą rolę odgrywa aktualny stan zdrowia. W przypadku jeśli jest on ciężki np. chory nie może odżywiać się samodzielnie, jest po operacji chirurgicznej w obrębie przewodu pokarmowego lub gdy występują nasilone skutki uboczne leczenia, to może istnieć konieczność zastosowania diety o zmienionej konsystencji (papkowatej, płynnej) lub nawet żywienia sztucznego (dojelitowego lub pozajelitowego). POLECAMY: LECZENIE ŻYWIENIOWE Dotychczas nie opracowano diety, która jest zalecana przez specjalistów w czasie leczenia onkologicznego. Najlepiej, aby dieta była ustalana indywidualnie dla każdego pacjenta. Jest to kluczowe, ponieważ terapii towarzyszą często różne dolegliwości, które w poszczególnych przypadkach mają odmienny przebieg i nasilenie. Każdy z nas ma również inne preferencje i upodobania żywieniowe. Dieta pacjenta onkologicznego musi być zbilansowana i i dostarczać niezbędnych składników odżywczych. Bardzo ważną rolę odgrywa białko, które ma za zadanie odbudować komórki i tkanki oraz energia. Prawidłowa dieta w chorobie nowotworowej = białko + tłuszcze + węglowodany Energia Zapotrzebowanie na energię i niektóre składniki odżywcze w czasie choroby nowotworowej może zwiększyć się u pacjenta nawet o 20% w stosunku do osoby zdrowej, tej samej płci i w tym samym wieku. Jest to związane z nasilonym metabolizmem, który wynika z obecności guza nowotworowego i mobilizacji układu odpornościowego do walki z rakiem. Pacjenci, którzy z różnych względów mają problem z przyjmowaniem odpowiednio zbilansowanej diety, która pokrywała by ich zapotrzebowanie energetyczne mogą skorzystać z gotowych preparatów – tzw. dietetycznych środków spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego. Diety kompletne występują najczęściej w postaci wysokoenergetycznego i wysokobiałkowego płynu w butelkach. Ich wspólną cechą jest stały skład, dzięki czemu dostarczają one choremu niezbędnej ilości białek, tłuszczów, węglowodanów, mikroelementów oraz witamin i mogą stanowić dodatkowe lub jedyne źródło jego pożywienia. Na rynku dostępne są zarówno diety standardowe przeznaczone dla każdego, jak i dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego dedykowane konkretnym grupom pacjentów np. w przebiegu choroby nowotworowej. Średnie zapotrzebowanie energetyczne u dorosłego pacjenta z rozpoznaną chorobą nowotworową (bez cech niedożywienia) powinno wynosić 25-35 kcal/kg należnej masy ciała na dobę. U chorych z objawami wyniszczenia lub zagrożonych jej rozwojem – zapotrzebowanie zwiększa się nawet do 40-45 kcal/kg należnej masy ciała na dobę. W przypadku pacjentów leżących zapotrzebowanie na energię powinno wynosić 20-25 kcal/kg należnej masy ciała na dobę. Białko w diecie pacjenta onkologicznego Podczas choroby w organizmie istotnie zwiększa się zapotrzebowania na białko – układ odpornościowy pracuje intensywniej niż zwykle, odbudowując uszkodzenia powstałe w wyniku leczenia. Podstawowe zapotrzebowanie na białko u dorosłego pacjenta z rozpoznaną chorobą nowotworową powinno wynosić 15-20% energii ogółem – średnio jest to 1,3g/kg na dobę. Należy pamiętać o odpowiednim stosunku spożycia białek pochodzenia zwierzęcego i roślinnego (stosunek powinien wynosić 1:1). Najbardziej wartościowe w diecie onkologicznego są białka pochodzące z produktów zwierzęcych np. jaja, ryby, chude mięso czy produkty mleczne. Nadmierna podaż białka (tj. > 2g/kg należnej masy ciała na dobę) nie przyczynia się do poprawy bilansu azotowego i może niepotrzebnie obciążyć organizm produktami przemiany azotowej. Pacjenci poddawani radioterapii okolic jamy brzusznej powinni zwrócić szczególną uwagę na rodzaj spożywanego białka, gdyż obowiązuje ich w tym czasie tzw. dieta bezmleczna (wykluczenie spożycia mleka i przetworów mlecznych). Tłuszcze w diecie chorego na raka Według obecnych standardów tłuszcze powinny stanowić ok. 30-50% zapotrzebowania energetycznego. W praktyce klinicznej zazwyczaj planuje się ich spożycie na poziomie 25-30% (0,8-1,5g /kg na dobę) dziennego zapotrzebowania energetycznego. W pierwszej kolejności należy zawsze zwrócić uwagę na ilość i jakość spożywanych tłuszczy. Ich podstawowym źródłem w diecie powinny być: ryby, chude mięso drobiowe (bez skóry), oleje roślinne, nasiona i orzechy. Szczególne istotne właściwości w przebiegu leczenia chorób nowotworowych przypisuje się wielonienasyconym kwasom tłuszczowym (WKT), a szczególnie kwasom z rodziny omega-3, gdyż przyczyniają się do wzmocnienia odporności, poprawiają pracę mózgu, zmniejszają stan zapalny, proces przerzutowania i rozwój wyniszczenia nowotworowego. Mogą również wpływać na każdy z etapów kancerogenezy (inicjację, promocję, progresję) poprzez indukowanie apoptozy oraz hamowanie proliferacji. Warto wiedzieć, że tłuszcz występuje pod dwoma postaciami: tzw. „tłuszcz widoczny” (świadomie spożywany np. w postaci masła czy olejów) oraz „tłuszcz niewidoczny” (ukryty w przetworzonej żywności np. słodyczach, wędlinach, mięsie). Aby w jak największym stopniu wykorzystać wartość zdrowotną tłuszczów roślinnych, zaleca się spożywać je na surowo np. jako dodatek do sałatek czy surówek. Węglowodany Podaż energii z węglowodanów powinna wynosić 35-50%. Ich rekomendowanym źródłem są pełnoziarniste produkty zbożowe np. kasze, ryż, pieczywo, makaron oraz warzywa i owoce. Nie więcej niż 10% energii może pochodzić z cukrów prostych, które znajdują się głównie w sacharozie (cukrze stołowym), słodyczach czy owocach. W trakcie leczenia przeciwnowotworowego zaleca się do minimum ograniczyć spożycie węglowodanów prostych, gdyż stanowią one źródło energii dla wzrostu guza. Komórki rakowe są w stanie zużyć kilkaset gramów glukozy w ciągu doby. Dodatkowo, nadmiar cukrów prostych w diecie może nasilić skutki uboczne leczenia onkologicznego. Ważne jest, aby węglowodany stanowiły określony procent w diecie, gdyż tylko wtedy białko może być w pełni wykorzystywane na potrzeby budulcowe. Osoby z guzami umiejscowionymi w obrębie przewodu pokarmowego powinny unikać w swojej diecie pieczywa razowego i produktów na bazie mąki razowej – zamieniając je na łatwiej strawne pieczywo pszenne. Podobna zasada dotyczy warzyw i owoców – jeżeli chory ma trudności ze spożywaniem ich w postaci świeżej, to należy poddać je odpowiedniej obróbce termicznej np. pieczeniu, gotowaniu lub duszeniu. PRZEJDŹ DO: WSPARCIE ŻYWIENIOWE Witaminy i antyoksydanty Wraz z toczącym się w organizmie procesem zapalnym, który związany jest z obecnością guza nowotworowego oraz stresem towarzyszącym chorobie zwiększeniu ulega zapotrzebowanie organizmu na antyoksydanty (przeciwutleniacze). Szczególną rolę odgrywają w tym kontekście witaminy C, E, beta-karoten, cynk, selen, miedź, magnez, mangan oraz one substancje bioaktywne – koenzym Q10, polifenole (flawonoidy, izoflawony, fitoestrogeny, katechiny, stilbeny i ligniny) oraz fitosterole. Dostarczane z pożywieniem do organizmu antyoksydanty mają zdolność blokowania wolnych rodników i neutralizowania ich szkodliwego działania – uszkadzania błon komórkowych. Antyoksydanty zaleca się dostarczać w naturalnej postaci z dietą. Dieta w chorobie nowotworowej – czego unikać Ważne znaczenie w diecie osób chorych na raka ma unikanie żywności zawierającej substancje, które mogą mieć szkodliwy i kancerogenny wpływ na organizm. Są to: aflatoksyny (obecne w spleśniałych ziarnach zbóż i starych orzechach), heterocykliczne aminy i policykliczne węglowodory aromatyczne (powstałe w czasie wędzenia, przedłużonego grillowania lub smażenia w wysokich temperaturach), n-nitrozwiązki, azotany i azotyny (stosowane do konserwowania żywności), sól kuchenna i alkohol. PRZEJDŹ DO: DIETA PODCZAS RADIOTERAPII Żywienie pacjenta onkologicznego – wskazówki Jeżeli dobrze tolerujesz leczenie onkologiczne, a Twój lekarz/dietetyk nie zaleca wykluczenia danego składnika odżywczego lub produktu spożywczego, to nie rób tego na własną rękę! Im więcej różnorodnych produktów znajdzie się w Twojej codzienne diecie, tym będzie ona mniej monotonna. Dzięki temu zyskasz pewność, że Twój organizm otrzyma wszystkie istotne składniki odżywcze. staraj się jeść każdego dnia 5 porcji warzyw i owoców – w takiej formie, w jakiej nie będą powodowały dolegliwości bólowych ze strony przewodu pokarmowego; zamieniaj tłuszcze zwierzęce na roślinne – najbardziej wartościowe są te surowe dodawane do gotowych potraw; ogranicz spożycie soli, która podrażnia błonę śluzową wyścielającą przewód pokarmowy, a dodatkowo zwiększa ryzyko rozwoju raka żołądka; staraj się traktować żywienie jako integralną część leczenia – wszystkie Twoje posiłki powinny być urozmaicone, estetycznie podane oraz wyróżniać się atrakcyjnym zapachem i smakiem; nie bój się prosić o pomoc! Jeżeli nie masz siły, aby samodzielnie przygotować posiłek, poproś o pomoc Twoich bliskich. Natomiast jeżeli zupełnie nie masz ochoty na jedzenie, postaraj się wprowadzić do swojego jadłospisu doustne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego, które ze względu na swój skład i niewielką objętość będą mogły w kryzysowych sytuacjach zastąpić pełnowartościowy posiłek. POBERZ: DARMOWY PORADNIK DLA PACJENTÓW

ciasto dla chorych na jelita